Tłuszcz to nie tylko magazyn energetyczny ...

Tkanka tłuszczowa nie jest tylko biernym magazynem trójglicerydów.

Tkanka tłuszczowa jest czynnym endokrynnie organem produkującym wiele substancji, które w wysokich stężeniach mogą uczestniczyć w powstawaniu powikłań związanych z otyłością.  Komórki tkanki tłuszczowej produkują aktywne biologicznie związki chemiczne m.in. hormony, które to działają bardzo wielokierunkowo na nasz organizm.

BIOLOGICZNIE AKTYWNE ZWIĄZKI PRODUKOWANE PRZEZ TKANKĘ TŁUSZCZOWĄ:

• LEPTYNA

Leptyna to cytokina produkowana prawie wyłącznie w tkance tłuszczowej, ma silne działanie hamujące apetyt (pobór pokarmu). Zaburzenia wytwarzania tego hormonu bądź niewrażliwość receptorów dla tego hormonu prowadzi często do nadwagi i otyłości.

• ADYPONEKTYNA

Obniżenie stężenia adiponektyny w surowicy obserwowano w otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej, udarze mózgowym, a wysokie wartości adiponektyny notowano u ludzi długowiecznych. Obniżony poziom adiponektyny we krwi jest uważany za  czynnik ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2. Adiponektyna wywiera korzystny wpływ na metabolizm glukozy i tłuszczów oraz antymiażdżycowe działanie na naczynia krwionośne.

•   REZYSTYNA

Stężenie rezystyny w surowicy krwi jest podwyższone w otyłości, cukrzycy typu 2 i insulinooporności. Rezystyna prawdopodobnie bierze udział w rozwoju insulinooporności.

• WISFATYNA

• PERYLIPINA

• ANGIOTENSYNOGEN

• PAI-1 (Inhibitor aktywatora plazminogenu 1)

• ASP Białko pobudzające acylację

• TNF-α

• Cytokiny zapalne np. Interleukina 6

• PPAR-γ

• oraz wiele innych.

Stężenia leptyny, TNF-a, Il-6 i rezystyny są podwyższone w otyłości, podczas gdy adiponektyny obniżone. TNF-a i rezystyna prawdopodobnie upośledzają tolerancję glukozy, a leptyna i adiponektyna mają działanie obniżające poziom cukru we krwi.

WAŻNE:

• Pacjenci zmagający się z zaburzeniami hormonalnymi wraz z utratą kilogramów często odzyskują równowagę hormonalną -zdrowie!

• Po schudnięciu obserwujemy również spadek stanu zapalnego w organizmie, obniża się poziom związków, które go promują a które produkowane były przez tłuszcz. 
• Tkanka tłuszczowe i jej aktywność hormonalna ma też swoją dobrą stronę- umożliwia zajście w ciążę. W przypadku kobiet/ dziewcząt z niedowagą (lub bardzo aktywnie uprawiających sport) brak odpowiedniego poziomu tkanki tłuszczowej w organizmie, może również powodować zaburzenia hormonalne objawiające się np. utratą miesiączki, bezpłodnością.

A.M.

Jesteś jabłkiem czy gruszką? sprawdź co Ci grozi.

Ryzyko chorób związanych z typem otyłości

Ryzyko wystąpienia chorób związanych z otyłością zależy w dużej mierze nie tylko od stopnia otyłości ale też od rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Rozróżniamy dwa typu rozmieszczenia tłuszczu w otyłości:

1. TYPU JABŁKO (centralna) 

• tk. tłuszczowa trzewna (wisceralna)
• tk. tłuszczowa podskórna

1. TYPU GRUSZKA (pośladkowo- udowa) 

U osób z otyłością typu jabłko (centralną) często występuje zarówno tkanka tłuszczowa trzewna, jak i podskórna. Pomiędzy tkanką tłuszczową trzewną i podskórną brzucha istnieją znaczące różnice zarówno morfologiczne jak i funkcjonalne. Komórki tkanki tłuszczowe trzewnej są małe, natomiast komórki tłuszczowe podskórne mogą osiągać bardzo duże rozmiary. Tkanka tłuszczowa trzewna jest metabolicznie bardziej aktywna niż podskórna czyli może wytwarzać więcej niekorzystnych dla zdrowia związków.

Szczególnie szkodliwy wpływ na nasze zdrowie ma  tkanka tłuszczowa trzewna.

Jej nadmiar sprzyja rozwojowi zespołu metabolicznego (patrz rysunek nr 3). Niekorzystne oddziaływanie tłuszczu trzewnego wynika z uwalniania wolnych kwasów tłuszczowych, glicerolu i adipokin bezpośrednio do krążenia wrotnego. W wątrobie pod wpływem tych substancji  zachodzi wiele reakcji i powstają czynniki zapalne takie jak białko C-reaktywne które przyczynia się się do rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

Zespół metaboliczny

W naszej pracowni diagnostycznej dysponujemy aparatem ViScan do pomiaru tkanki tłuszczowej wisceralnej.To bardzo użyteczne badanie pozwala na analizę tkanki tłuszczowej brzusznej. Pozwala na rozróżnienie tkanki tłuszczowej podskórnej (zdecydowanie mniej groźnej dla pacjenta) od tkanki tłuszczowej wisceralnej (trzewnej) groźnej dla zdrowia i życia.

Otyłość typu jabłko                                                Otyłość typu gruszka

Wykonanie badania wskazane jest zwłaszcza u osób z otyłością typu brzusznego, chociaż gromadzenie znacznej ilości tkanki tłuszczowej wisceralnej zdarza się również u  osób o szczupłej budowie ciała czy niskim BMI.

 A.M.

Pulchnym wcale nie jest cieplej !

Jesteś otyły i mogłoby się wydawać, że podobnie jak u zwierząt zamieszkujących chłodne tereny tłuszcz podskórny ochroni Cię przed zimnem. 
Nic bardziej mylnego! Jest wręcz przeciwnie.
Prawdopodobnie masz mniej tkanki tłuszczowej brunatnej (BAT) odpowiedzialnej za wytwarzanie ciepła niż twoja szczupła koleżanka. BAT jest zupełnie inna tkanką niż biała tkanka tłuszczowa !
U człowieka najwięcej brunatnej tkanki tłuszczowej (BAT) występuje u noworodka i spada w późniejszych etapach życia, kiedyś podważano jej istnienie u dorosłych teraz jesteśmy pewni że występuje przez całe życie.

Badania zgłębiające temat brunatnej tkanki tłuszczowej u dorosłych pokazują jednoznacznie, że wraz ze wzrostem masy ciała i wiekiem spada ilość BAT.

Czym się różni komórka WAT od BAT ?

Wszystkim! A przede wszystkim funkcją w naszym organizmie.

BAT (brunatna tk. tłuszczowa)

-  Funkcja: wytwarzanie ciepła

- Tłuszcz (triacyloglicerol) zgromadzony jest w wielu małych pęcherzykach, dzięki temu uzyskanie energii jest łatwiejsze niż w VAT.

- Jest bardzo dobrze ukrwiona i unerwiona tkanka (zakończenia nerwów znajdują się bezpośrednio na komórkach BAT)

- Mitochondria (które umożliwiają uzyskiwanie przez nasze komórki energii) są liczne, duże, o sferycznym kształcie i dzięki temu mogą aktywnie uczestniczyć w termogenezie.

WAT (biała tk. tłuszczowa)

- Funkcja: magazyn tłuszczu

- Tłuszcz (triacyloglicerol) zgromadzony jest w jednym wielkim pęcherzyku, organella komórkowe zepchnięte są w kierunku błony komórkowej.

 - Nie jest tak dobrze ukrwiona i unerwiona jak BAT, zakończenia nerwowe znajdują się tylko w pobliżu naczyń krwionośnych, a nie na samych komórkach.

- Mitochondria są nieliczne, dużo mniejsze i o podłużnym kształcie.

Wniosek?

Im jesteśmy grubsi tym mamy mniej brunatnej tkanki tłuszczowe a tym samym organizm gorzej znosi niską temperaturę, bardziej marznie. Dlatego zamiast zajadać się tłustym jedzeniem w okresie jesienno-zimowym lepiej wygenerować ciepło mięśniami spędzając czas w ruchu.
Podkręć swój metabolizm spalając zalegający tłuszcz i zwiększają ilość naszego sprzymierzeńca - brunatnej tkanki tłuszczowej!

Ciekawostka

Prawdopodobnie nasz organizm potrafi regulować ilość wytwarzanego ciepła poprzez uaktywnienie genów, które przekształcają białą (żółtą) tkankę tłuszczową (WAT) w brunatną tkankę tłuszczową (BAT). Zjawisko to nosi nazwę transdyferencji. Taka droga powstawania BAT wydaje się być osłabiona u osób otyłych oraz osób z większą ilością czynników stanu zapalnego (żółta tkanka tłuszczowa produkuje m. in. czynniki zapalne).

A M